Farmers Protest: शेतकरी पुन्हा दिल्लीत पोहोचले, पार्ट 2 आंदोलनाची तयारी तर नाही?

0
31
Farmers Protest: Farmers reach Delhi again, part 2 protest ready?

Farmers Mahapanchayat: तीन कृषी कायद्यांच्या विरोधात सुरू झालेले शेतकरी आंदोलन संपल्यानंतर जवळपास 8 महिन्यांनंतर शेतकऱ्यांनी पुन्हा दिल्ली गाठली आहे. आणि जंतरमंतरवर महापंचायत करण्याचा त्यांचा प्रयत्न आहे.

दिल्ली सीमेवर पुन्हा एकदा शेतकरी आणि पोलिसांमध्ये चकमक झाली आहे. वृत्त लिहेपर्यंत दिल्लीतील गाझीपूर सीमेवर पोलिसांनी १९ शेतकऱ्यांना ताब्यात घेतले आहे. महापंचायतीसाठी पोलिसांनी शेतकऱ्यांना परवानगी दिलेली नाही.

या पार्श्वभूमीवर दिल्लीच्या सीमेवर मोठा पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे. संयुक्त किसान मोर्चा आणि इतर शेतकरी संघटनांनी ही महापंचायत पुकारली आहे. त्यात शेतकऱ्यांनी 9 कलमी मागणी केली आहे.

यामध्ये एमएसपी हमीभावापासून, लखीमपूर खेरी प्रकरणी अटकेत असलेल्या शेतकऱ्यांची सुटका, केंद्रीय गृहराज्यमंत्री अजय मिश्रा टेनी यांचा राजीनामा, अन्य मागण्यांसाठी शेतकऱ्यांनी दिल्ली गाठली आहे.

शेतकरी पुन्हा दिल्लीत का आले?

जवळपास वर्षभर चाललेले शेतकरी आंदोलन संपल्यानंतर शेतकरी पुन्हा दिल्लीत का पोहोचले आहेत. यावर कृषी विषयातील तज्ज्ञ अजित सिंह सांगतात की, जेव्हा सरकारने तीनही कृषी कायदे मागे घेण्याचा निर्णय घेतला आणि त्यानंतर शेतकऱ्यांना एमएसपी आणि इतर मागण्या पूर्ण करण्याचे आश्वासन दिले, तेव्हा शेतकरी परत गेले.

सरकारच्या आश्वासनानंतr शेतकऱ्यांनी आंदोलन मागे घेतले. मात्र 8 महिन्यांचा कालावधी लोटूनही सर्व मागण्या पूर्ण झालेल्या नाहीत. एमएसपीसाठी स्थापन करण्यात आलेली समितीही तीनही कृषी कायद्यांची समर्थक आहे.

त्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये नाराजी पसरली आहे. त्यामुळे तो दिल्लीत परतला आहे. किंबहुना सरकारने आपला विश्वासघात केला आहे, असे शेतकऱ्यांचे मत आहे. ज्याचा त्यांना राग आहे.

मागण्या काय आहेत

युनायटेड किसान मोर्चा (अराजकीय) ने जारी केलेल्या मागणीनुसार त्यांनी एकूण 9 कलमी मागण्या मांडल्या आहेत. त्यासाठी त्यांनी सरकारकडे कारवाईची मागणी केली आहे. त्याअंतर्गत पुढील मागण्या केल्या आहेत.

लखीमपूर खेरी हत्याकांडात बळी पडलेल्या शेतकरी कुटुंबांची तुरुंगात असलेल्या शेतकऱ्यांना न्याय देऊन सुटका करावी. आणि केंद्रीय मंत्री अजय मिश्रा टेनी यांना अटक करावी.

  • देशातील सर्व शेतकऱ्यांना कर्जमुक्त केले पाहिजे.
  • वीज दुरुस्ती विधेयक-2022 रद्द करण्यात यावे.
  • स्वामिनाथन आयोगाच्या C-2+50 टक्के फॉर्म्युल्यानुसार MSP ची हमी देणारा कायदा केला पाहिजे.
  • उसाची आधारभूत किंमत वाढवून ऊसाची थकबाकी त्वरित देण्यात यावी.
  • भारताने WTO सोडावे आणि सर्व मुक्त व्यापार करार रद्द करावेत.
  • किसान आंदोलनादरम्यान दाखल झालेले सर्व गुन्हे मागे घेण्यात यावेत.
  • प्रधानमंत्री फसल विमा योजनेंतर्गत शेतकऱ्यांची थकीत नुकसान भरपाई त्वरित देण्यात यावी.
  • अग्निपथ योजना मागे घ्यावी.

जुलैमध्ये सरकारने एमएसपीवर एक समिती स्थापन केली

यापूर्वी डिसेंबर २०२१ मध्ये शेतकरी आंदोलन संपवून शेतकरी घरी परतले होते, त्यावेळी सरकारने एमएसपीबाबत समिती स्थापन करण्याचे आश्वासन दिले होते.

त्या आधारावर, जुलै 2022 मध्ये, सरकारने माजी कृषी सचिव संजय अग्रवाल यांच्या अध्यक्षतेखाली एक समिती स्थापन केली. याशिवाय, NITI आयोगाचे सदस्य (कृषी) प्राध्यापक रमेश चंद, कृषी अर्थतज्ज्ञ CSC शेखर, IIM अहमदाबादचे सुखपाल सिंग आणि कृषी खर्च आणि किंमती आयोगाचे (CACP) वरिष्ठ सदस्य नवीन पी सिंह यांचा समितीमध्ये समावेश होता.

यासोबतच संयुक्त किसान मोर्चाच्या 3 सदस्यांचा समितीमध्ये समावेश करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. मात्र ही समिती संयुक्त किसान मोर्चाने फेटाळून लावली.

समितीबाबत युनायटेड किसान मोर्चाने म्हटले होते की, मार्च महिन्यात सरकारने या समितीसाठी आघाडीकडे नावे मागितली असता, मोर्चाने या समितीबाबत सरकारकडे स्पष्टीकरण मागितले होते, ज्याचे उत्तर मिळाले नाही.

SKM च्या 3 जुलै रोजी झालेल्या राष्ट्रीय बैठकीत एकमताने असा निर्णय घेण्यात आला की जोपर्यंत सरकारने या समितीचे अधिकार क्षेत्र आणि संदर्भाच्या अटी स्पष्ट केल्या नाहीत, तोपर्यंत या समितीसाठी SKM च्या प्रतिनिधीची नियुक्ती करण्याचे कोणतेही औचित्य नाही.

19 नोव्हेंबर 2021 रोजी कृषी कायदा मागे घेण्याची घोषणा

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 19 नोव्हेंबर 2021 रोजी शेतकऱ्यांच्या प्रचंड विरोधानंतर आणि चर्चेच्या 11 फेऱ्या अनिर्णित राहिल्यानंतर तिन्ही कृषी कायदे मागे घेण्याची घोषणा केली.

यानंतर 29 नोव्हेंबर रोजी सरकारला नवीन कृषी विधेयक लोकसभा आणि राज्यसभेत मंजूर झाले आणि ते मागे घेण्यात आले.